Jak złożyć wniosek o stwierdzenie ubezwłasnowolnienia i powolanie opiekuna w Wiekiej Brytanii (ang. „Deputy”)?

Zasady prawne dotyczące powołania kuratora lub opiekuna w Polsce mają długą tradycję prawną i zawarte są w Kodeksie cywilnym z 1964 r. Członek rodziny w linii prostej (tzn. wstępni lub zstępni), mąż lub żona lub przedstawiciele ustawowi mogą składać wnioski do Sądu Rejonowego w imieniu osoby, co do której istnieje przypuszczenie, że nie posiada zdolności umysłowych do zarządzania swoim majątkiem i sprawami finansowymi. Po złożeniu wniosku sędziowie w Polsce mogą wydać dwa rodzaje orzeczeń:
1. orzeczenie stwierdzające ubezwłasnowolnienie częściowe; lub
2. orzeczenie stwierdzające ubezwłasnowolnienie całkowite.
Podczas gdy kurator jest powoływany do działania w imieniu osoby, wobec której orzeczono częściową niezdolność do czynności prawnych, do działania w imieniu osoby, wobec której orzeczono całkowitą niezdolność do czynności prawnych powoływany jest opiekun (czyli ang. Deputy).
Wielu moich polskich klientów pyta mnie, jak zlożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie i o powołanie opiekuna w Wielkiej Brytanii, który będzie działał w imieniu osoby, wobec której orzeczono niezdolność umysłową. Uprzejmie informuję, że proces ten jest bardzo podobny, chociaż należy zauważyć, że nie istnieje w Wielkiej Brytanii ubezwłasnowolnienie częściowe.
W Wiekiej Brytanii Sądem właściwym do składania wniosków o orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu i powołaniu opiekuna jest Sąd Opiekuńczy (ang. Court of Protection), utworzony na mocy Ustawy o Sprawności Umysłowej z 2005 r. (ang. Mental Capacity Act 2005).
Wniosek o stwierdzenie ubezwłasnowolnienia i powołanie opiekuna może być złożony przez osobę w wieku 18 lat i powyżej. Należy zauważyć, że jest to ważne rozróżnienie. Podczas gdy w Polsce wnioskodawcy ograniczają się do członków bliskiej rodziny, małżonków i przedstawicieli ustawowych, w Wielkiej Brytanii opiekunami mogą być nie tylko bliscy krewni, ale także przyjaciele osoby potrzebującej pomocy w podejmowaniu decyzji lub inne osoby, które również mogą być odpowiednie do tej roli. Sąd zazwyczaj rozpatruje predyspozycje wnioskodawcy, biorąc pod uwagę jego wykazaną zdolność do podejmowania decyzji finansowych w czyimś imieniu. Wniosek do Sądu jest składany za pomocą formularza COP1 i muszą mu towarzyszyć odpowiednie dokumenty, w tym ocena zdolności do podejmowania czynności, przeprowadzana przez właściwego biegłego po ocenieniu zdolności osoby, której dotyczy wniosek.
Biegłym może być:
– zarejestrowany lekarz pierwszego kontaktu osoby, której dotyczy wniosek;
– psychiatra;
– zatwierdzony specjalista ds. zdrowia psychicznego;
– pracownik socjalny;
– psycholog;
– personel pielęgniarski; lub
– terapeuta zajęciowy.
Do Sądu Opiekuńczego należy też wnieść opłatę, która aktualnie wynosi 400 GBP. W pewnych okolicznościach możliwe jest jednak ubieganie się o umorzenie opłaty.
Procedura prawna rozpoczyna się z chwilą przyjęcia wniosku przez Sąd i trwa około trzech miesięcy. Po rozpatrzeniu wniosku, jeżeli są podstawy prawne, Sąd wyda orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu i powoła opiekuna, któremu przyzna uprawnienia do przejęcia kontroli i zajmowania się mieniem i sprawami finansowymi osoby ubezwłasnowolnionej.
*Disclaimer: The information on the Anthony Gold website is for general information only and reflects the position at the date of publication. It does not constitute legal advice and should not be treated as such. It is provided without any representations or warranties, express or implied.*
Please note
The information on the Anthony Gold website is for general information only and reflects the position at the date of publication. It does not constitute legal advice and should not be treated as such. It is provided without any representations or warranties, expressed or implied.

Our Latest Court of Protection Insights
- February 18, 2026
PI Trusts and securing statutory funding to meet care needs: R(CGT) v West Sussex County Council [2026] EWHC 293
- February 16, 2026
Understanding how PIP, DLA and Attendance Allowance assess needs
- January 22, 2026
Challenging a PIP, DLA or Attendance Allowance decision: Time limits, extensions & mandatory reconsiderations
- January 19, 2026
Who can claim PIP, DLA and Attendance Allowance? Understanding eligibility & key differences
- January 15, 2026
David Wedgwood and Alexandra Knipe Appointed to the OPG Deputyship Panel
- January 5, 2026
Which UK benefits are not means-tested? A guide for deputies & advisers
Latest Articles
View allInsights: March 10, 2026
Make a payment
Contact the Conveyancing team today
Contact us today
"*" indicates required fields
Contact the commercial
& civil Dispute team today
"*" indicates required fields
Contact the Conveyancing team today
Contact the Conveyancing team today
Contact the Wills, Trusts
& Estates team today
Contact the Court of
Protection team today
Contact the Employment Law team today
Contact the Clinical Negligence team today
Contact the Family & Relationships team today
Contact the Personal Injury Claims team today
Contact the leasehold & Freehold team today
Contact the Corporate & Commercial team today
Contact the housing & disputes team
"*" indicates required fields




























